Bölüm 1 / 9
Amplitude nedir, hangi soruyu çözer?
Amplitude bir ürün analitiği aracıdır: kullanıcıların uygulamanın içinde ne yaptığını, nerede takıldığını ve neden geri döndüğünü ölçer. Kaynağı bulmak onun işi değildir; kaynak zaten bilindiğinde davranışı dilimlemek onun işidir.
- MMP ile ürün analitiği arasındaki görev ayrımını tek cümleyle anlatabileceksin.
- Bir müşteri sorusunun hangi araçla cevaplanacağını ayırt edebileceksin.
- Amplitude'un neyi yapmadığını, yani Adjust'ın yerini neden tutmadığını açıklayabileceksin.
İki farklı soru, iki farklı veri şekli
Adjust'ta merkezdeki nesne install kaydıdır. Her satır bir cihazın bir kaynağa atanmasıdır ve asıl iş, o eşleştirmeyi doğru yapmaktır. Amplitude'da merkezdeki nesne kullanıcıdır. Her kullanıcının zamana dizilmiş bir event akışı vardır ve asıl iş, bu akışları doğru sorularla karşılaştırmaktır.
Yan yana karşılaştırma
| Adjust (MMP) | Amplitude (ürün analitiği) | |
|---|---|---|
| Ana soru | Bu install ve event hangi kanala, kampanyaya, creative'e ait? | Kullanıcılar nerede takılıyor, kim geri dönüyor, hangi davranış neyi artırıyor? |
| Merkezdeki nesne | Install ve attribution kaydı (cihaz bazlı) | Kullanıcı ve onun event akışı (kişi bazlı) |
| Dış veri | Reklam ağlarının click/impression verisi, SAN entegrasyonları, SKAN postback'leri | Yok. Sadece senin veya entegrasyonların gönderdiği veri |
| Event tanımı | Dashboard'da önceden tanımlanır, token ile gönderilir | Gönderdiğin ad ile ilk kez geldiğinde oluşur |
| Tipik çıktı | Kampanya raporu, ROAS, cohort, postback, raw data | Funnel, retention, path analizi, segment, cohort |
| Ağlarla ilişki | Ağlara postback gönderir, optimizasyonu besler | Ağlarla doğrudan bir attribution ilişkisi yok |
| Tipik kullanıcısı | UA ve performans pazarlama ekibi | Ürün, growth, data ekipleri |
Adjust da install sonrası event'leri ölçer ve cohort raporu verir. Fark, bu event'lerin hangi amaçla saklandığıdır: Adjust onları kaynağa göre raporlamak ve ağlara geri bildirmek için tutar. Amplitude ise onları kullanıcının davranış dizisi olarak tutar, bu yüzden "önce X sonra Y yapanlar" gibi sıralı sorular sorabilirsin.
Amplitude neyi yapmaz?
Amplitude reklam ağlarıyla attribution eşleştirmesi yapmaz. Meta, TikTok veya Google'ın tıklama verisini alıp bir install'ı onlara atamaz, SKAN conversion value yönetmez ve ağlara install postback'i göndermez. Bu yüzden mobil pazarlamada bir MMP'nin yerini tutmaz; MMP'nin ürettiği sonucu kullanır.
Web tarafında Amplitude UTM parametrelerini ve referrer bilgisini yakalayıp kampanya analizi yapabilir. Bu, mobildeki deterministik ağ eşleştirmesiyle aynı şey değildir.
Amplitude'un web attribution ve pazarlama analitiği özelliklerinin kapsamı ve adları zaman içinde değişti. Bir müşteriye "Amplitude bunu yapar" demeden önce güncel ürün sayfasına bak.
Bu soru hangi araca gider?
Müşteri sorularını sınıflandırmak, iki aracı öğrenmenin en hızlı yoludur. Bir soru kaynağa dair ise Adjust'a, davranışa dair ise Amplitude'a, ikisini birden içeriyorsa entegrasyona gider.
| Müşteri sorusu | Araç | Neden |
|---|---|---|
| "Geçen hafta TikTok'tan kaç install geldi?" | Adjust | Install'ın kaynağa atanması |
| "Kullanıcılar onboarding'in hangi adımında bırakıyor?" | Amplitude | Sıralı adım analizi (funnel) |
| "Meta kampanyasının ROAS'ı nedir?" | Adjust | Maliyet ve gelirin kaynakla birleşmesi |
| "Arama özelliğini kullananlar daha çok mu geri dönüyor?" | Amplitude | Davranışa göre segment ve retention |
| "TikTok'tan gelenlerin D7 retention'ı Meta'dan iyi mi?" | İkisi birlikte | Kaynak Adjust'tan, retention hesabı Amplitude'da |
| "Bu install'lar fraud mu?" | Adjust | Fraud prevention MMP işidir |
| "Yeni ödeme ekranı dönüşümü artırdı mı?" | Amplitude | Önce/sonra karşılaştırma veya A/B test |
| "Satın almadan önce kullanıcılar ne yapıyor?" | Amplitude | Path / journey analizi |
Amplitude ürün ailesi
Amplitude tek bir ekran değil, aynı event verisinin üzerine kurulu birkaç üründür. Öğrenmeye analitik ile başla; diğerleri aynı veri modelini kullanır.
| Ürün | Ne yapar | Öğrenme sırası |
|---|---|---|
| Analytics | Chart'lar, dashboard'lar, cohort'lar | İlk |
| Data / governance araçları | Tracking plan, event ve property yönetimi, doğrulama | Analytics ile birlikte |
| Experiment | A/B test ve feature flag | İhtiyaç olursa |
| Audiences / CDP özellikleri | Cohort'ları başka araçlara senkronlama | İhtiyaç olursa |
| Session Replay | Kullanıcı oturumlarını video gibi izleme | İhtiyaç olursa |
Ürün adları, paketleme ve hangi özelliğin hangi planda olduğu sık değişir. Ücretsiz plandaki event limiti ve dahil özellikler için güncel fiyatlandırma sayfasına bak.
Akılda kalacak çerçeve
Adjust'ta zor kısım veri toplandıktan sonra değil, toplanırken çözülür: doğru eşleştirme. Amplitude'da zor kısım veri toplanmadan önce çözülür: doğru event tasarımı. Kötü tasarlanmış event'lerle en iyi chart bile yanlış cevap verir. Sonraki bölüm bu yüzden veri modeliyle başlıyor.
Yönettiğin müşterilerden birinin son bir ayda sorduğu beş soruyu yaz. Her birini Adjust, Amplitude veya ikisi birlikte olarak sınıfla ve nedenini tek cümleyle yaz. Sınıflayamadığın soru varsa, genelde ya bir tanım farkı ya da eksik bir event vardır.